|
Usta
Kalemlerden En
Yeni
Makaleler........
1.
PEKİ BUNLAR
BİZİM NEREDE
İŞİMİZE
YARAYACAK
2.
MATEMATİĞİN ETKİSİ VE UYGULAMA ALANLARI
3.
MATEMATİK
İNSANI NASIL GELİŞTİRİR?
PEKİ BUNLAR
BİZİM NEREDE
İŞİMİZE
YARAYACAK
Bazen gerçekten
merak ve
ilgiyle, çoğu
zaman ise
şikayetçi bir
tavırla sorulan
sorulardır;
-Hocam biz
bunları nerede
kullanacağız, ne
işimize
yarayacak? Hocam
bunlar nerede
kullanılıyor?
Hocam kim bulmuş
bunları yaa?
Birgün nasıl
olsa bu konu
hakkında yazmak
zorunda
kalacağım için
ben bir an önce
yazayım dedim;
Dersi sevmemek,
dersi anlamamak
ve başarısız
olmak vs.
yukarıdaki
soruların
başlıca
sebepleridir.
Matematik
dersinin yapısı,
''zorluğu'' ,
''sevimsizliği''
başka bir
yazının konusu.
Ben bu yazıda
''BİZ BUNLARI
NEREDE
KULLANACAĞIZ''
sorusuna cevap
vermek
istiyorum.
a)Yaşamınıza
yararı olmayacak
bir bilgiyi
öğrenmek elbette
saçmadır.
b) Öğrencilerime
hitaben
yukarıdaki
sorunun yanıtı
olmasa da
eleştirmek adına
şu soruyu
soruyorum ; Peki
sizin
yaşamınızda
istekli ve
gönüllü
olarak
öğrendiğiniz
herşeyi, ilerde
kullanacağınızı
düşünüyor ve
iddia ediyor
musunuz?
Hepsinin de size
yararı olacak
mı? Yani
matematik
dersinin
yararını
sorgulamaktan
çekinmeyen
sizler, acaba
niçin özel
yaşamınızda
zaman ayırıp
öğrendiğiniz
birçok şeyin
faydalı olup
olmadığını
sorgulamıyorsunuz?
İşinize mi
gelmiyor:)
c)
Matematik
dersinde
öğrenilen birçok
bilgi doğal
olarak hayatta
direkt ve somut
bir şekilde
karşımıza
çıkmayacak ve
kullanılmayacaktır.
Matematik
dersinin
yararını büyük
bir yanılgıyla
birçok kişi
hesap-kitap
meselesi
olduğunu sanır.
Oysa ben
matematik
anlatırken
aklımın ucundan
bile geçmiyor,
öğrencilerim
matematik
öğrenecek
markette,pazarda,bankada
doğru hesap
yapacak diye.
Hem öyle olsaydı
bırakın
trigonometriyi,integrali
inanın köklü
sayılar bile
gereksizdi. Ki
hesap
makinesiylede
yapılabilir bu
tip işlemler.
Yani matematik
dersinin amacını
'' büyüyünce
hesap falan
yapmakta
kolaylık olsun,
kazıklanmayalım
falan'' diye
düşünmek
yaklaşık elli
yıl öncesinin
düşüncesi.
Dedelerimiz
,ninelerimiz,babalarımız
falan öyle
zannediyor
olabilir, çünkü
eskiden öyleymiş
biraz. Şimdi
öyle olsaydı
ilköğretim 3.
sınıftan sonra
matematik
anlatmak saçma
olurdu. Çarpım
tablosu bile
gereksiz aslına
bakarsanız,
hesap makinesi
var işte daha
ne! Bilgisayarı
saymıyorum bile.
Haaaaaaaaaaa o
halde bu
matematik niye
anlatılıyormuş;
üniversite
okuyup
mühendis,doktor,
mimar vs. olunca
kullanmak için.
Üniversitede
lazım olduğundan
dolayı
öğreniyormuşuz.
TABİKİ HAYIR.
Bir avuç insan
meslek hayatında
matematik
kullanacak diye
o kadar kişiye
matematik
anlatılır mı
sizce! Asıl amaç
ne peki. Niye
var bu
matematik.
Ne işi yarıyor
bu lanet
olası!:)
21. yüzyıla
geldik ve
insanın
eskisinden çok
daha fazla
ihtiyacı var
zekasına.
Matematik
dersinin birinci
amacı aklı ve
mantığı
geliştirmektir.
'Amerikada
yapılan
araştırmaya
göre' diye bir
cümleye başlamak
istemiyorum Ahhh:(
Şu kanıtlanmış
bir gerçek ki
matematik
eğitimi insanın
düşünme
yeteneğini
geliştirir.
İrdeleme,eleştiri,çıkarsama,bağlantı
kurma hayat boyu
ihtiyacımız olan
olgular.
Farkında olmasak
ta matematik (
bana göre
özellikle
trigonometriden
sonrası)
düşünsel
yetilerimizi
geliştiriyor. Bu
bağlamda biz
bunları nerede
kullanacağız
sorusunun
yanıtı; HER
YERDE
Burada şu soru
gelebilir
''sadece
matematik mi
zekayı
geliştirir?''
Tabiki hayır.
Kimsenin öyle
bir iddiası yok.
Şu soru da
gelebilir ''
matematik
eğitimi almadan
matematiğin
zekaya olan
tüm
katkısı başka
yollarla elde
edilebir mi?''
Bilmiyorum
olabilir. Bu
sorunun yanıtını
bilen bir kişi
var mı onu da
bilmiyorum. Ama
içimden bir his
öyle bir yol var
ise matematik
öğrenmekten daha
çetrefilli daha
zor bir metot
olduğunu
söylüyor.
Bir soru daha ''
o halde
matematik
eğitimi almayan
veya matematik
bilmeyen zeki
değildir, mi
demek
istiyorsunuz ?
hatta aptal mı
size göre? ''
Hayır böyle bir
iddiam yok.
Çünkü insan
beyninin
işlevselliği
ölçülüp
tartılacak
birşey değil. IQ
testlerini saçma
bulurum. İkinci
dereceden bir
denklemi çözen
biri mi yoksa
dinlediği
şarkıyı hemen
ezberleyip
okuyan biri mi
zekidir kimse
söyleyemez.
Ancak şunu
söyleyebilirim
ikisini birden
yapan tekini
yapabilene göre
daha üstündür
daha akıllıdır.
(ekstra bir
özellikleri
yoksa)
Yani insanın
beyninin bir
bölümü
matematikle içli
dışlı olunca
gelişiyor. Ve bu
gelişme insanın
hayatı daha iyi
anlamasına ve
yaşamasına
yarıyorsa. Ve
matematik
eğitimi olmadan
bu gelişimi
sağlamak mümkün
değilse.
Hepimizin
hayatımız adına
birazcık da olsa
matematik
bilmesi lazım.
Hatta öğrenilip
sonra unutulması
bile yararını
sıfıra indirmez.
Çünkü zamanında
öğrenilen
matematiğin
teknik işlem ve
hesap kısmı
unutulsa bile
sanıyorum ki
düşünsel
yapısı,sistemi
kolay kolay
unutulmaz.
''Yok ben
karşıyım
öğrenmek
istemiyorum, öss
yi kazanırım-
kazanamam
bilmiyorum,
eksik olsun
matematiğin
faydası,yararı
herbirşeyi''
diyorsanız. Size
sevindirici
birşey söyleyim;
kaybettiğiniz
şeyin hiçbir
zaman farkında
olmayacaksınız.
Birgün
matematiğin
zararlarından
bahsedeyim 1)
ukalalık
2)......
Sevgiler.
Yazar:
Harun EŞKAR
MATEMATİĞİN
ETKİSİ VE UYGULAMA ALANLARI
Bugün en geniş olan Matematik araştırma alanı teknolojide
sayısal analiz ve matematiksel modellerdir. Endüstriyel
dizayn, mesela verilen bir prosesin tanımı ve onun
matematiksel yönden anlaşılması ve matematiksel tanımların
detaylarının dizayn projesi ile olan ilişkisidir.
Analiz ve dizayn matematiksel olarak hürdürler. Mesela,
benzin tanklarının dizaynı, Boeing 767 uçaklarında uçuş
esnasında oluşan hafif şoklu transonik hava akımları gibi
konular bazı özel matematiksel çalışmalar olmadan
anlaşılamazdı (Garabedian ve Cole'un çalışmaları gibi).
Diğer bir misal, insanın dolaşım sistemi bile matematik
alanında bazı önemli tıbbi sonuçlar ihtiva etmektedir.
Bunlardan kalp atışlarının ölçülmesini örnek olarak
gösterebiliriz.
Bu atışların direkt olarak ölçülmesi imkansızdır, endirekt
olarak ölçülebilmektedirler. Kompütere bağlı dizaynlar
günümüzde suni kalp kapakçıklarının dizaynında
kullanılmaktadır. Bunun için kalbin sol tarafında
matematiksel bir modelleme kullanılmaktadır.
Verimli kompresör ve türbin bıçaklarının matematiksel
dizaynı bugünkü araştırma alanları içinde yer almaktadır.
Ulusların savunma alanlarında sayı modellerinin yer alması
kompüterlerin ilerlemesine yol açmış ve matematiksel
algoritmaların gelişmesinde çok ilginç bir ilerleme
kaydetmiştir. Ayrıca bu ilerlemeler savunma harcamalarını
önemli ölçüde azaltacağı için dizaynların kalitesini
arttırmıştır. Bu durum, özellikle silahların yapımı ve
geliştirilmesi araştırmalarında belirgindir. Çünkü bu sahada
deneyler pahalı, tehlikeli ve ilk safhada imkansızdır.
Ekonomi alanında da matematiğin rolü artmaktadır. Bu konu
matematiksel ekonomi alanında üç nobel ödülüyle
ispatlanmıştır. Petrol rezervlerinin tesbitinde matematiksel
sonuçlar, yansıyan esas sinyallerin ayırd edilmesinde köklü
bir şekilde kullanılmaktadır. Bu alanda, modern ters saçılma
teorisi (Modern theory of inverse scattering) temel bir araç
haline gelmiştir. Matematiksel modelleme ikinci derecedeki
petrol yataklarının incelenmesinde de önemlidir.
Elektrik Mühendisliğinde Wiener'in matematiksel çalışmaları
birkaç alanda temel olarak alınmış ve matematiksel kontrol
teorisi bu alanda çok önemli bir rol oynamaktadır.
Tıpta da teşhis teknikleri üzerindeki önemli ilerlemeler (tomography
the CAT scanner-NMF) de, büyük ölçüde matematiksel
araştırmalara dayanmaktadır.
Bu alanda Singüler integral metodları, karmaşık Fonksiyonlar
Teorisi ve Hilbert uzayları teorisi kullanılmıştır.
İstatistik ve İstatistiksel metodlar, epidomiyoloji, ilaç
kontrolü ve tıbbın diğer alanlarında tehlikelidir. Bu
nedenle yeni ilaçların geliştirilmesinde matematiksel
modeller çok önemli birer araçtır. Bu liste fen dallarından
biyoloji,kimya, nörolojik bilimler ve diğer fen
bilimlerinden örneklerle genişletilebilir.
Matematiksel araştırmanın kendi içindeki dinamizmine ait bir
çok örnek daha verilebilir. Bu örneklerde pratik problemlere
nasıl uygulama yapılacağını hemen söylemek kolay değildir.
Aynı durum diğer fen dallarında da belirgin olarak vardır.
Mesela, fizikteki Gauge Alanlar Teorisi. Bununla ilgili
Nobel Fizik Ödülü'nü kazanan G.N. Yang şöyle diyor:
"Gauge alanlarının fibre bundles'lar ile ilgili olduğunu
hayretle gördüm. Halbuki matematikçiler bunu gerçek fiziksel
evrene hiçbir atıf yapmadan bulmuşlardır"
Cebirsel Geometri Yang-Mills denklemleri ile ilgili bütün
problemleri çözmüştür. Fakat fiziksel teoride ve topolojide
bazı yeni sonuçlara yol açmıştır.
Fiziğe giren diğer önemli ve yeni bir matematiksel kavram
daha vardır. Bu da İstatistik Mekaniğe ve materyal bilimine
soyut probabilitenin uygulanması şeklindedir. Ayrıca bu konu
dinamik sistemler teorisi ve ergodik türbülans
çalışmalarıyla da yakından ilgilidir.
Bütün bunlara demek istiyoruz ki soyut ve uygulamalı
matematiğin büyük bir ilişkisi vardır.
Kompüterlerin doğuşu ile kompüter teorisi de matematiksel
araştırma
alanına katılmış bulunmaktadır.
Olasılık, kombinatörler,cebirsel geometri, sayılar teorisi
gibi modern matematiğin alanlarından ve metodlarından
faydalanılarak kompüter uzmanına yeni araç ve gereçler
kazandırılmaktadır. Bu yeni alanlardaki esas konular,
algoritma çalışmaları ve proğramlamalardır.
Uygun algoritmalar çoğunlukla önemli pratik değerlerdir.
Dikkate değer örneklerden biri, hızlı Fourier
transformasyonunun sinyal proseslerine uygulanmasıdır.
Diğeri ise sayılar teorisi ve sonlu cisimlerdeki son
zamanlarda geliştirilen algoritmalar ve onların kriptografi
ve yanlış düzeltme kodlarına uygulanışıdır.
Kriptografi (cryptography) ve kodlamadaki gelişmeler klasik
matematik ve onun uygulama alanlarına uygulandığında
beklenmedik dramatik örnekler ortaya çıkmaktadır. A. Weil'in
1948 yıllarında sayılar teorisindeki çalışması birkaç yıl
önce kodlama teorisine uygulanmıştır.
1981'de bir grup Rus matematikçi (Deligne,Rapoport,Ihara,Langlands)
son çalışmaları ile Cebirsel Geometrinin en soyut
alanlarında ve teorik yeterliliğin hata düzeltme ve
kodlamada nasıl kullanıldıklarını göstermişlerdir.
Robotlar alanında otomatik endüstriyel proseslerin gelişmesi
ilgili proseslerin başarılı bir matematizasyon modellemesine
bağlıdır. Bir çok alanlarda ilerlemeler daha bebeklik
devresindedir. Bazı basit işlerde otomasyon kolaylıklar
etkili olamamaktadır.
Robot kolunu, tıpkı bir insan gibi bir objeyi yerden
kaldıracak şekilde dizaynlamak çok güçtür. Ona insani
özellikler vermek de son derece güçtür.
Bu problemin parametreleri cebirsel geometrideki problem
gibi tanımlanmalı bu konudaki ilerlemenin diğer pratik
problemlere de çözücü özellikler getirebileceği
düşünülmelidir.
Bilimsel kompüter alanında geniş tablolar oluşturmak,
matematiksel araştırmalara ve uygulamalı matematiğe
uygulandığında oldukça kapsamlı sonuçlar elde edilmektedir.
Thurston, klasik matematikte 3 boyutlu topolojide kompüteri
araç olarak kullanmıştır. Buna rağmen bir kaç yıl önce
meşhur olan 4 renkli harita probleminin çözümü için
kompütere de ihtiyaç vardır.
Kompüter teknolojisi ile ilgili son gelişmeler,
istatistiksel analiz, analiz metodları ve istatistikteki
teorik sorularla ilgili yapılan çalışmalarda çok etkili
olmaktadır. Kompüter ve Uzay Teknolojileri, klasik
metodların uygulanmadığı boyutsal veriye imkan tanımaktadır.
www.matematikgeometri.com
MATEMATİK İNSANI
NASIL GELİŞTİRİR?
Türk toplumu üzerinde büyük çaplı bir araştırma yapılıp
herkese ”MATEMATİK İNSANI NASIL GELİŞTİRİR?” sorusu sorulsa;
insanlar herhalde sizin kendileri ile dalga geçtiğinizi
düşünerek yüzünüze tuhaf tuhaf bakarlar herhalde.Toplumun
büyük bir çoğunluğu tarafından başbelası olarak görülen
matematik ”Matematiğin doğasında olmayan” yanlış uygulamalar
yüzünden insanları geliştirme aracı olmaktan çıkmış ”Sanki
zekayı ölçen bir terazi” gibi kullanılmaya başlamıştır.Bu
testi geçenler ‘’süper zeka” olarak adlandırılmış, bu testte
takılanlara ise ”aptal, gerizekalı, salak, kafasız” gibi
etiketler yapıştırılmıştır.İşin kötü yanı, bu yanlış
sınıflandırma sonunda bir çok kişi bu sıfatı gönüllü olarak
kabullenmiştir.Bu yanlış düşünce ayrıca o seyrederken
gülmekten kırıldığımız siyah-beyaz filmlerin çoğunda da
uyuşturucu morfin gibi toplumun genlerine
işletilmiştir.(Bilerek veya bilmeyerek.Zira bilerek
yapıldığından çok ta emin değilim!)
Bunun sonucunda matematik problemlerinden kaçan çocuklar,
gençler, büyükler hayatın neresinde bir problemle karşılaşsa
çözmekten çok bazı mazeretler arkasına sığınarak çözümden
kaçmayı düşünmüştür.Güçlü ise problemi gücüyle çözmeyi ;
güçsüzse problemin çözümünden kaçarak sıkıntıları içine atma
yolunu seçmiştir.Aramızdaki problemleri çözemediğimiz için
”Dışarı gülücükler dağıtırken içimiz tam çözülmemiş
problemleri biriktirerek” toplumun her kademesinde biz de
birer problemli insan haline geldik.
Artık bilimin çok hızlı geliştiği günümüzde eğitimciler
ve büyükler tarafından ortaya konan ”zeka ölçeklerinin” boş
bir inanış olduğu apaçık ortada.Ben şunu açıkça şunu itiraf
edeyim.Çocuklarımız bizlerden daha zeki.İnanmazsanız
bilgisayar, telefon,t.v vb. gibi araçları bizden daha iyi ve
daha çabuk öğreniyorlar.Sorun nerede? Sorun öğrenmede değil
öğretmede….. Eğer bilgisayar ve cep telefonu zor ulaşılan
birer alet olsaydı ve kullanımı okulllarda ders olarak
okutulsaydı; bir çok öğrenci bilgisayar ve cep telefonu
kullanmayı öğrenemez ve nefret ederdi.
Okullara ilk bilgisayar labaratuvarı kurulduğu yıllarda
okul idarecilerimiz öğrenciler bilgisayarları bozmasın diye
öyle iyi muhafaza etmişler ki kullanmak için açtıklarında
model ve değer olarak değersiz hale gelmiş.
Lafı daha fazla dolaştırmayalım.Bizim matematiğe
bakışımız ile ”Hoşafın Yağı Kesilmiş” hikayesi taşıdıkları
anlam olarak birbiriyle tam örtüşüyor.
Bizim yeni evli Mehmet 20 yaşına gelince köyden askere
gitmiş.Bilindiği gibi asker ocağında yemekler büyük
kazanlarda pişirilir , koca kepçe ile evvela yağlı yemekleri
ve pilavı dağıtır, sonra da hoşaflara daldırırmış. Hal böyle
olunca, sofralara gelen hoşaf bakracının üstünde, bir parmak
kalınlığında yağ tabakası yüzermiş.Hoşafla asker ocağında
tanışan Mehmet hoşafı çok sevmiş.Askerliği bitip köyüne
dönünce eşinden hoşaf yapmasını istemiş.Eşi , hoşafın ne
olduğunu sormuş.Bizim Mehmet’te askerde öğrendiği şekilde
üzümden nasıl hoşaf yapılacağını tarif etmiş.Mehmet’in
hanımı hoşafı tarif edildiği şekilde yapıp Mehmet’in önüne
koyduktan sonra işine gitmiş.İştahla hoşafın gelmesini
bekleyen Mehmet ”Bu ne biçim hoşaf !Bu hoşafın yağı
kesilmiş!.” diye bağırmış.Çünkü Mehmet’in hoşafının üzerinde
hiç yağ yokmuş.
Bizim Mehmet gibi biz de gerçek matematikle tanıştığımız
zaman herhalde ”Hayır, olamaz! Bizim tanıdığımız matematik
zorluk, acı, gözyaşı , sıkıntı demektir.Hayır , hayır bu
kadar kolay ve basit olamazsın; bu işte bir yanlışlık olmalı
…..” diye çığlık atarız.
Kuralları içinde doğru şekilde öğretilen matematiğin, pratik
uygulamaların dışında insanın gelişimindeki katkıları şöyle
sıralanabilir:
1-Değişik düşünme yöntemlerini öğretir.
2-Neden-sonuç ilişkilerini bulmayı öğretir.
3-Hedefe varmak için yollar aramaya zorlar.
4-Şartları göz önünde bulundurarak eldeki verilerin nasıl
kullanılacağını öğretir.
5-Problem üzerinde odaklanıp yoğunlaşmayı öğretir.
6-Kişinin, elindeki verilerle kendi becerilerini birleştirip
yeni bilgiler üretmesini öğretir.
7-Dikkat yetisini geliştirir.
8-Bir probleme değişik açılardan bakmayı öğretir.
9-El becerisini geliştirir.
10-Düş gücünü zorlayıp geliştirir.
11-Akıl yürütme becerisini geliştirir.
12-Bir hedefe ulaşmak için değişik ve doğru yollar
olabileceğini öğretir.
Aklımıza şöyle bir soru gelebilir.”Matematik dersi bu
kadar faydalı da biz neden bu faydalar yerine hep zarar
gördük? Keskin bir bıçağı daha keskin olsun diye bilemek
istediğinizde bıçağı bileme çarkına yanlış tuttuğunuzda
bilenmesini beklediğiniz bıçağın eskisinden daha fazla
körelmesi gerçeğiyiyle karşılaşabiliriz.Bileme, bıçağı çarka
tutma işlemi değil bıçağı bileme bıçağı çarka en doğru
şekilde tutarak en kısa zamanda istenilen keskinliğe
getirmektir.
Çoğumuz, sırtımızdaki bir sepette korkularımızı ve kendi
oluşturduğumuz sınırlarımızı taşıyarak yaşadığımız için,
hayallerimizle birlikte gömülüyoruz…
”Bir şeyin imkânsiz olduğuna inanırsanız, aklınız bunun
neden imkânsız olduğunu size ispatlamak üzere çalışmaya
başlar. Ama bir şeyi yapabileceğinize inandığınızda,
gerçekten inandığınızda, aklınız yapmak üzere çözümler bulma
konusunda size yardım etmek icin çalışmaya başlar” Dr. David
J. Schwartz
www.matematikgeometri.com
|